Een oproep om het anders te doen

In het vertrouwenswerk is het gebruikelijk om mensen die een beroep doen op een vertrouwenspersoon ‘melders’ te noemen. Dat is eigenlijk een merkwaardige term. Wie aanklopt bij een vertrouwenspersoon is namelijk niet automatisch een melder—er zijn veel meer opties dan dat. In dit artikel zet ik uiteen waarom we – wat mij betreft – ‘melders’ geen ‘melders’ meer zouden moeten noemen.

De-escalatieladder: meer mogelijkheden dan je denkt

Een vertrouwenspersoon is er voor mensen die last hebben van ongewenste omgangsvormen, voor mensen die ergens van worden beticht én voor mensen die willen sparren over een vermoeden van een misstand. De eerste stap is altijd een luisterend oor.

Tijdens het gesprek bespreekt de vertrouwenspersoon verschillende opties. Die variëren van ‘niets doen’ tot ‘weggaan’. Deze reeks aan mogelijkheden noemen we de de-escalatieladder.

In sommige situaties kan ‘het doen van een melding’ onderdeel zijn van de opties. Maar in veel gevallen komt dat niet eens aan de orde. Veel van ons werk is immers gericht op de-escalatie. Een melding kan juist een  tegengesteld effect hebben: het kan de situatie doen escaleren.

Een wijdverspreid misverstand

Het idee dat je bij een vertrouwenspersoon iets kunt melden, is hardnekkig maar onjuist (zie ook mijn blog over de top 5 van misverstanden). Voor het doen van een formele melding zijn andere functionarissen binnen of buiten de organisatie aangewezen.

Zolang we mensen die naar de vertrouwenspersoon stappen ‘melders’ blijven noemen, draagt dat bij aan dit misverstand. Dat is  – wat mij betreft – een belangrijke reden om deze term achter ons te laten.

Klagers

De term ‘melders’ is niet ideaal, maar het kan nog erger. Vroeger werden mensen die last hadden van ongewenste omgangsvormen vaak ‘klagers’ genoemd. Dat is zowel negatief als misleidend. Slechts een klein deel van de mensen dient uiteindelijk een formele klacht in. In de meeste situaties verdient een informele oplossing – bijvoorbeeld via bemiddeling – de voorkeur.

Gelukkig zie ik deze term steeds minder, maar hij duikt nog wel eens op.

Geen ‘melder’ meer, maar wat dan wel?

Als termen zoals ‘melders’ en ‘klagers’ ongeschikt zijn, wat dan wel? Lasthebbers? Lastdragers? Slachtoffers? Ook die termen vind ik niet passend. Ze zijn te negatief en doen geen recht aan de individuele situatie van de persoon.

Daarom kies ik bewust voor neutrale, beschrijvende termen:

  • Mensen die last hebben van ongewenste omgangsvormen
  • Mensen die van ongewenste omgangsvormen worden beticht
  • Mensen die willen sparren over een vermoeden van een misstand

Deze omschrijvingen zijn helder, neutraal en precies. Ze voorkomen bovendien dat het misverstand blijft bestaan dat iemand bij een vertrouwenspersoon een formele melding kan doen.

Wil je reageren?

Wil je naar aanleiding van dit blog reageren? Heb je wellicht een betere term bedacht ter vervanging van de term ‘melders’? Of vind je juist dat we de term ‘melders’ vooral moeten blijven gebruiken? Ik ben er nieuwsgierig naar. Neem gerust contact met mij op.

Heb je een vraag of een aanvulling?

Heb je naar aanleiding van dit artikel een vraag? Of heb je wellicht aanvullingen? Neem gerust contact met ons op. We gaan graag met je in gesprek.